NA RAUSZU

NA RAUSZU
Opis fabuły:

Istnieje teoria, że powinniśmy się rodzić z niewielką ilością alkoholu we krwi, ponieważ lekki stan upojenia (...) Zarówno jakość prowadzonych zajęć, jak i oceny uczniów stale się poprawiają, a przyjaciele znów czują, że żyją! Podczas gdy alkohol płynie coraz szybszą strugą, niektórzy uczestnicy eksperymentu widzą dalszą poprawę, z kolei inni tracą kontrolę. Co prawda alkohol przyniósł znakomite rezultaty w historii świata, jednak niektóre śmiałe czyny nie pozostają bez konsekwencji, o czym przekona się grupa przyjaciół.

Analiza filmu:

Pomysł filmu Thomasa Vinterberga na film NA RAUSZU jest tak znakomity, że można mieć tylko nadzieję, iż reżyser skoczył do pubu wznieść toast za siebie lub swojego etatowego scenarzystę Tobiasa Lindholma (Komuna w 2016 r., Polowanie w 2013 r. i Submarino w 2010 r.). A może Vinterberg imprezował akurat z kumplami, gdy postanowił nakręcić film inspirowany mało znaną teorią norweskiego psychologa Finna Skårderuda, zgodnie z którą ludzie rodzą się niedoborem 0,05% alkoholu we krwi. Wówczas pojawia się pytanie, jaki wpływ miałaby próba utrzymania tego idealnego stanu upojenia na nasz poziom życiowego zadowolenia? Czy bylibyśmy szczęśliwsi? Któż nie kupiłby tak genialnego pomysłu, który w dodatku można spisać na serwetce? Na pewno nie oparło mu się Cannes, gdzie NA RAUSZU wybrano do oficjalnej selekcji festiwalu, European Film Academy (Europejska Akademia Filmowa), festiwal filmowy w Toronto, gdzie film był również pokazywany w ramach oficjalnej selekcji, festiwal filmowy w San Sebastián, na którym film miał swoją fizyczną premierę światową w konkursie głównym, ani nawet duńska oscarowa komisja selekcyjna, która wybrała go do reprezentowania kraju w kategorii „Najlepszy film międzynarodowy”.

Przy takim temacie jedyne, co pozostaje, to skrzyknięcie starej ekipy. Dzięki temu możemy się upajać wspólnym występem wychowanków Vinterberga: Madsa Mikkelsena, Thomasa Bo Larsena, Magnusa Millanga i Larsa Ranthe. Aktorzy wcielają się w role dotkniętych kryzysem wieku średniego nauczycieli w szkole średniej, którzy chcą odzyskać przebojowość zarówno w domu, jak i w pracy i którym alkohol wydaje się świetnym rozwiązaniem. Jest w tym pomyśle coś bardzo wywrotowego i prawie wstyd przyznać, że nawet w kinie alkohol staje się lekiem na ból istnienia, dokładnie w taki sposób, w jaki można się spodziewać. Wszystko oczywiście kończy się kacem. Na początku ma się wrażenie, że Vinterberg zamierza celebrować alkohol jako uniwersalny środek zaradczy w sposób, który wprawiłby w ekstazę bohaterów komedii Withnail i mnie. Nerwowy uczeń słyszy nawet, że ma się napić, by dodać sobie odwagi przed egzaminami – co faktycznie pomaga. Na lekcjach historii grany przez Mikkelsena Martin zaczyna opowiadać dzieciom, że alkohol jest ogniwem łączącym wielkie postacie historyczne. Zmiana podejścia sprawia, że dla uczniów zaczyna być kimś w rodzaju Johna Keatinga w pamiętnej roli Robina Williamsa. Potem następuje przebudzenie z bólem głowy.

Vinterberg jest jednak bystrym reżyserem i w każdym ze swoich filmów potrafi wyjść poza jedną deliryczną koncepcję. Podchodzi nas alkoholowym fortelem, zanim ujawni, że film niesie ze sobą głębsze przesłanie, zgodnie z którym nasze poczucie nudy i bezcelowości życia czasem jest wynikiem braku szczerości wobec samych siebie. To jest właśnie ten przysłowiowy pieprz, który przekształca NA RAUSZU w opowieść o życiowych wzlotach i upadkach.

Wszystko to uświetnia znakomity występ mistrza libacji, czyli granego przez Mikkelsena Martina. Po raz pierwszy od dawna aktor gra w języku ojczystym i przechodzi samego siebie w roli zrutyniałego i znudzonego nauczyciela, którego małżeństwo utknęło w martwym punkcie. Alkohol pomaga tylko do czasu, ale pozwala mu zrozumieć, że coś musi się zmienić. I dzieje się to w spektakularny sposób. Czy jego życie będzie szczęśliwsze? Nie wiadomo, ale przynajmniej wewnątrz i na zewnątrz bohater tańczy.

NA RAUSZU to koprodukcja duńsko-szwedzko-holenderska z udziałem Zentropa Entertainments, Film i Väst, Zentropa International Sweden, Topkapi Films oraz Zentropa International Netherlands. Dystrybucję międzynarodową powierzono TrustNordisk.

Kaleem Aftab