COLLECTIVE

COLLECTIVE
Korte inhoud:

In 2015 brak er brand uit in de nachtclub Colectiv Club in Boekarest. Daarbij kwamen 27 mensen om het leven en raakten 180 mensen gewond. Maar ook na de ramp bleven er in het ziekenhuis slachtoffers met brandwonden overlijden, hoewel hun verwondingen niet levensbedreigend waren. Een arts besluit contact op te nemen met een team van onderzoeksjournalisten. Algauw brengt het team de ene onthulling na de andere aan het licht, waarbij de journalisten grootschalige fraude in de gezondheidszorg blootleggen. Een nieuwe minister van Volksgezondheid besluit te breken met het verleden en het publiek inzage te geven in zijn pogingen om het corrupte systeem te hervormen. Hij laat ook openlijk zien tegen welke obstakels hij aanloopt. De film COLLECTIVE (Colectiv) volgt journalisten, klokkenluiders, slachtoffers en overheidsfunctionarissen en gunt ons een compromisloze blik achter de schermen. Wat we zien is onderzoeksjournalistiek op zijn best en de impact ervan.

Filmfocus:

“Wij zijn geen mensen meer. We geven alleen nog maar om geld.” Deze sarcastische opmerking uit de documentaire COLLECTIVE van Alexander Nanau is niet zomaar een reeks holle woorden en al helemaal geen uitdrukking van een soort idealisme. De film – die te zien was op de filmfestivals van Venetië (buiten competitie) en Toronto en vorig jaar een prijs kreeg in Zürich, en vervolgens werd voorgesteld op talloze festivals, genomineerd werd voor de European Film Awards en onlangs werd geselecteerd als Roemeense inzending voor de Oscars in de categorie “beste internationale film” – neemt ons stap voor stap mee in een onderzoek dat een totaal verrot Roemeens gezondheidssysteem blootlegt.  Op alle niveaus heerst corruptie, waardoor de burgers – die er in al hun naïviteit van uitgaan dat ze in een ziekenhuis een goede behandeling zullen krijgen – aan hun lot worden overgelaten en in absurde omstandigheden aan hun einde komen, met volledig medeweten van de overheid.

De uitzonderlijk getalenteerde Duitse regisseur (die in Roemenië is geboren en furore maakte met zijn vorige film Toto and His Sisters) legt in deze documentaire op bloedstollende wijze uit hoe de vork aan de steel zit. Hij hanteert een heel andere filmische benadering dan in de onderzoeksdocumentaires die we gewoonlijk op tv te zien krijgen. Nanau gebruikt suspense – alsof je naar een thriller zit te kijken – bij elke nieuwe ontdekking van de journalisten en de pogingen van een nieuwe minister om orde op zaken te stellen, en wisselt dit af met scènes waarin de slachtoffers en overlevenden centraal staan en die uiterst respectvol zijn zonder in sentimentaliteit te vervallen.

Alles begint bij een dramatische gebeurtenis die overal in het nieuws is gekomen. Op 30 oktober 2015 breekt er brand uit in de Colectiv Club in Boekarest. De nachtclub blijkt geen nooduitgangen te hebben: 27 jonge mensen sterven ter plaatse en 180 mensen raken gewond, waarvan 90 in kritieke toestand. De Roemeense regering belooft dat zij een behandeling zullen krijgen “alsof ze in Duitsland waren”. Toch sterven in de daaropvolgende weken 37 van de zwaar verbrande patiënten. Journalisten Catalin Tolontan, Mirela Neag en Răzvan Lutac besluiten de zaak uit te spitten en vernemen uit goede bron dat de patiënten “in een omgeving verbleven die niet steriel was en waar sporen van een van de meest resistente ziekenhuisbacteriën in Europa aanwezig waren (pseudomonas aeruginosa).” Naar aanleiding van deze informatie ontdekt het trio van de sportkrant Sports Gazette dat de ontsmettingsproducten van de fabriek Hexi Pharma die aan 350 ziekenhuizen worden geleverd (goed voor 2 000 operatiezalen) na levering tot tienmaal worden verdund ten opzichte van de normale dosering. Deze praktijk verhult corruptie op verschillende niveaus, belastingontduiking en geheime bescherming door de staat, die al geruime tijd op de hoogte was van deze werkwijze. Ondanks een propagandacampagne moet de minister van Volksgezondheid aftreden door het schandaal. Hij wordt vervangen door Vlad Voiculescu, een voormalig activist op het gebied van patiëntenrechten, die de aanwervingsprocedure voor ziekenhuismanagers wil hervormen en hierbij op talrijke obstakels stuit. Ondertussen komen er steeds weer nieuwe onthullingen aan het licht dankzij een aantal dappere getuigenissen waarover het team van de Sports Gazette bericht. Dit alles speelt zich af onder het waakzame oog van ernstig verbrande slachtoffers als Tedy Ursuleanu, die de draad van hun leven weer proberen op te pikken.

Geheime diensten, bizarre verkeersongevallen, arrestaties, protesten, strategische vergaderingen op de redactie of in het kantoor van de minister, schuilplaatsen om verdachten te fotograferen, onderhandelingen met potentiële bronnen, explosieve debatten op televisie, tegenaanvallen van de machthebbers: COLLECTIVE is een bloedstollende en huiveringwekkende documentaire die op meesterlijke wijze is gefilmd en gemonteerd. Met genadeloze eerlijkheid wordt getoond hoe moeilijk, tijdrovend en slopend het proces is om een einde te maken aan nepotisme, politisering en belangenconflicten, een taak die op de schouders rust van een kleine groep strijdlustige en scherpzinnige personen die zich inzetten voor het algemeen belang.

COLLECTIVE, een productie van het Roemeense bedrijf Alexander Nanau Production in samenwerking met het Luxemburgse bedrijf Samsa Film en HBO Europe, wordt wereldwijd verkocht door het Israëlische bedrijf Cinephil.

Fabien Lemercier