Υποψηφιότητα για το Βραβείο Κοινού LUX 2022: Κβο Βάντις, Άιντα; της Jasmila Žbanić

Υποψηφιότητα για το Βραβείο Κοινού LUX 2022: Κβο Βάντις, Άιντα; της Jasmila Žbanić

Στις 11 Δεκεμβρίου, κατά τη διάρκεια της 34ης διοργάνωσης των European Film Awards, που μεταδόθηκε ζωντανά από το Βερολίνο, αποκαλύφθηκαν επιτέλους οι τρεις υποψήφιες ταινίες για το Βραβείο Κοινού LUX 2022. Η τελευταία ταινία της Jasmila Žbanić, Κβο Βάντις, Άιντα; (Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Αυστρία, Ρουμανία, Γαλλία, Κάτω Χώρες, Γερμανία, Πολωνία, Νορβηγία, Τουρκία) επελέγη από μια ομάδα Ευρωπαίων επαγγελματιών του κινηματογράφου για να διαγωνιστεί για το πανευρωπαϊκό βραβείο κοινού μαζί με το Flee, του Jonas Poher Rasmussen (Δανία, Γαλλία, Νορβηγία, Σουηδία) και τη Μεγάλη Απόδραση, του Sebastian Meise (Αυστρία, Γερμανία).

Η σπαρακτική ιστορία της Žbanić, για μια διερμηνέα του ΟΗΕ που προσπαθεί να σώσει την οικογένειά της από τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα κατά τη διάρκεια του πολέμου της Βοσνίας, ήταν και η μεγάλη νικήτρια της βραδιάς (βλ. νέα), καθώς απέσπασε τα βραβεία Καλύτερης Ταινίας, Καλύτερης Σκηνοθεσίας και Καλύτερου Γυναικείου Ρόλου για τη Jasna Đuričić, η οποία δίνει μια εξαιρετική ερμηνεία στον ομώνυμο ρόλο. Από την παγκόσμια πρεμιέρα της στο 77ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας το 2020 και μετά, η ταινία έχει κερδίσει πολλά βραβεία σε διάφορα διεθνή φεστιβάλ κινηματογράφου, μεταξύ των οποίων τα φεστιβάλ Les Arcs, Arras, Γκέτεμποργκ και το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Ρότερνταμ, ενώ επελέγη πέρυσι ως η πρόταση της Βοσνίας και της Ερζεγοβίνης για την κατηγορία Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας στα Βραβεία Όσκαρ.

Η Βόσνια σκηνοθέτρια είναι γνωστή για τον καθηλωτικό τρόπο με τον οποίον εξετάζει τα τραύματα του πολέμου στις χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας (ακόμη από την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της, την Grbavica, που κέρδισε τη Χρυσή Άρκτο στη Μπερλινάλε του 2006). Η αφήγηση της Žbanić για τη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα μας αναγκάζει να ανατρέξουμε σε από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της πρόσφατης ευρωπαϊκής ιστορίας. Ήδη από τις πρώτες σκηνές, μπαίνουμε σε μια αγωνιώδη κούρσα με αντίπαλο τον χρόνο, μέσα στο στρατόπεδο του ΟΗΕ μετά την κατάληψη της πόλης από τον σερβικό στρατό το 1995. Ο υπολογισμένος ρυθμός και η εκφραστική αφήγηση κάνουν την ταινία καθηλωτική, παρά το γεγονός ότι έχουμε πλήρη επίγνωση της τραγικής κατάληξης της ιστορίας. Όπως έχει πει η ίδια η Žbanić, «ως άνθρωποι, πάντα ελπίζουμε, ακόμη και στις πιο τρομερές καταστάσεις. [...] Αν και ο κόσμος γνωρίζει πώς θα τελειώσει η ιστορία, εξακολουθεί να ελπίζει» (διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη εδώ).

Όλη η αφήγηση γίνεται από τη σκοπιά της Άιντα, μιας αποφασισμένης και ακούραστης δασκάλας που έχει γίνει διερμηνέας για τον ΟΗΕ την περίοδο της σύγκρουσης. Βρίσκεται κοντά στους ιθύνοντες κατά τη διάρκεια των τηλεφωνημάτων και των συνεδριάσεων που θα κρίνουν την τύχη χιλιάδων ανθρώπων, μεταξύ των οποίων είναι ο σύζυγος και τα παιδιά της. Σύμφωνα με τη Žbanić, πρόκειται για «μια ταινία σχετικά με το πάθος μιας γυναίκας να σώσει την οικογένειά της στις πιο δύσκολες συνθήκες». Παραλαμβάνοντας το European Film Academy Award, η σκηνοθέτρια δήλωσε ότι η ταινία είναι αφιερωμένη σε όλες τις γυναίκες και τις μητέρες της Σρεμπρένιτσα, «που βρήκαν έναν τρόπο να οικοδομήσουν την ειρήνη σε μια διαλυμένη χώρα». Η Žbanić ελπίζει επίσης να δώσει το έναυσμα σε νέες σκηνοθέτριες να πουν τις δικές τους ιστορίες.

Μπορείτε να ψηφίσετε για την ταινία στη διεύθυνση www.luxaward.eu έως τις 25 Μαΐου 2022.