Fevgo (Φεύγω)

Fevgo (Φεύγω)
Fevgo (Φεύγω)
Σύνοψη:

Ο Amin Nawabi (ψευδώνυμο), ένας 36χρονος διακεκριμένος πανεπιστημιακός, παλεύει με ένα οδυνηρό μυστικό που το έχει κρατήσει κρυμμένο 20 χρόνια. Το μυστικό αυτό απειλεί να εκτροχιάσει τη ζωή που έχει φτιάξει ο Amin για τον ίδιο και για τον μέλλοντα σύζυγό του. Ο Amin διηγείται για πρώτη φορά στον σκηνοθέτη Jonas Poher Rasmussen —στενό φίλο και συμμαθητή του από το γυμνάσιο— την ιστορία του απίστευτου ταξιδιού που έκανε ως παιδί πρόσφυγας από το Αφγανιστάν. Η ιστορία παρουσιάζεται ως επί το πλείστον με κινούμενα σχέδια για να προστατευτεί η ταυτότητα του Amin. Μέσα από τις ειλικρινείς συνεντεύξεις μεταξύ του Jonas και του Amin, το «Fevgo (Φεύγω)» διηγείται μια μοναδική ιστορία αυτοανακάλυψης. Μας δείχνει ότι μπορούμε να χαράξουμε το μέλλον μόνον αφού αντιμετωπίσουμε το παρελθόν και ότι για να βρούμε τι πραγματικά σημαίνει «σπίτι» πρέπει να σταματήσουμε να δραπετεύουμε από τον ίδιο μας τον εαυτό.

Σχετικά με την ταινία:

Το Fevgo (Φεύγω), ένα από τα πιο καθηλωτικά ντοκιμαντέρ με κινούμενα σχέδια των τελευταίων ετών, καταγράφει μοναδικά τις αγωνιώδεις προσπάθειες ενός Αφγανού πρόσφυγα να βρει άσυλο στο εξωτερικό, μέσα από μια διαδρομή που είναι κάθε άλλο παρά ευθύγραμμη. Ο Δανός σκηνοθέτης Jonas Poher Rasmussen βρίσκει μοναδικούς τρόπους για να ανασύρει τις μνήμες του πρωταγωνιστή του, τις οποίες αποκρυσταλλώνει σε μια αφήγηση που είναι σαν κλασική ιστορία με σασπένς αλλά με όλη την αξιοπιστία ενός ντοκιμαντέρ.

Επιλογή για το Φεστιβάλ των Καννών 2020, το Fevgo (Φεύγω) περίμενε μισό χρόνο για να κάνει πρεμιέρα στο διαγωνιστικό τμήμα για ξενόγλωσσα ντοκιμαντέρ στο φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Sundance, όπου απέσπασε το Μεγάλο Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής και ήταν μία από τις ταινίες που αγαπήθηκαν περισσότερο στο φεστιβάλ.

Ήδη από τα πρώτα λεπτά η ταινία ξεκινάει με μία από τις πολλές μεγάλες στιγμές της, καθώς ο Amin (όλοι οι κύριοι χαρακτήρες έχουν ψευδώνυμα για να προστατευτεί η ανωνυμία τους) ξαπλώνει σε έναν άνετο καναπέ και ετοιμάζεται να διηγηθεί την εντυπωσιακή ιστορία του στον Rasmussen. Στη συνέχεια, καθώς κι εμείς στο ακροατήριο μόλις έχουμε τακτοποιηθεί στις θέσεις μας, η κλακέτα του σκηνοθέτη εμφανίζεται στο πλάνο, οι δύο βασικοί χαρακτήρες γελάνε και αρχίζει η ταινία. Και όλα αυτά αποδίδονται με κινούμενα σχέδια σχεδιασμένα στο χέρι, με τις λόξες γραμμές και τις ατέλειες ενός σκίτσου. Σε ποια πραγματικότητα βρισκόμαστε; Η υποκειμενική πραγματικότητα και ο τρόπος με τον οποίον την αντιλαμβανόμαστε αποτελούν βασικά στοιχεία αυτής της ταινίας.

Η αριστοτεχνική πινελιά της χρήσης κινουμένων σχεδίων για να απεικονίσει —κυριολεκτικά— την ιστορία του Amin έγκειται στο ότι η πολύχρωμη μαγεία τους και οι υπερβολές όσον αφορά τον χώρο και τις διαστάσεις μας φέρνουν πιο κοντά σε μια αίσθηση πραγματικής «πρόσβασης» στη μνήμη, κάπως σαν τα χρωματικώς κωδικοποιημένα επίπεδα της αφήγησης στο έργο του Christopher Nolan.

Σε αντίθεση με πολλές ιστορίες μεταναστών στις σύγχρονες ταινίες, το Fevgo (Φεύγω) εκτυλίσσεται σε μια προγενέστερη εποχή —στα τελευταία στάδια του αφγανοσοβιετικού πολέμου στα τέλη της δεκαετίας του 1980— όπου η φυγή είχε γίνει η μόνη επιλογή για τον άμαχο πληθυσμό. Ωστόσο, η σύνδεση με τη σύγχρονη προσφυγική κρίση είναι προφανής. Στα πρώτα χρόνια της εφηβείας του, ο Amin έφυγε αρχικά από το Αφγανιστάν, μαζί με την ταλαιπωρημένη μητέρα του και τα τρία μεγαλύτερα αδέλφια του, για τη Ρωσία, τη μόνη χώρα που τους δεχόταν. Ωστόσο, η λύση αυτή ήταν απλώς προσωρινή, καθώς έληξαν οι ρωσικές βίζες τους και η χώρα βυθίστηκε σε αναταραχή μετά την πτώση του κομμουνισμού. Η ταινία, κατά το μεγαλύτερο μέρος της, ακολουθεί τις ολοένα και πιο άτυχες και καφκικές προσπάθειες του Amin να εγκατασταθεί σε μια πιο ασφαλή χώρα της Δυτικής Ευρώπης. Βέβαια, ένας άνθρωπος δεν καθορίζεται μόνον από το πολιτικό καθεστώς του, και ένας βασικός άξονας σε αυτή την ιστορία είναι η κουίρ σεξουαλικότητα του Amin που αρχίζει να αναπτύσσεται· βλέπουμε τις προσπάθειες που κάνει για να κρύψει το γεγονός αυτό από την οικογένειά του, καθώς και το πώς ανακαλύπτει τις επιθυμίες του κρυφά και με συνομηλίκους του.

Τα κινούμενα σχέδια, που δημιουργήθηκαν από το Sun Creature Studio, με έδρα την Κοπεγχάγη, δεν μας κρατούν σε απόσταση από τα συγκλονιστικά γεγονότα που εκτυλίσσονται. Οι αρχικές σκηνές στην Καμπούλ των αρχών της δεκαετίας του 1980 είναι μια πανδαισία χρωμάτων και εικόνων, επενδυμένες με την αυτοαναφορική μουσική υπόκρουση του Take On Me των a-ha, που —φυσικά— έχει ένα διάσημο μουσικό βίντεο κινουμένων σχεδίων. Αργότερα, οι δαιδαλώδεις δρόμοι της Αγίας Πετρούπολης μοιάζουν σαν να περνάει από πάνω τους μια μαζική εξέγερση κάθε μέρα, και υπάρχει μια σεκάνς στη θάλασσα με ένα τεράστιο επιβατηγό σκάφος, τόσο ατμοσφαιρική που προκαλεί δέος.

Το έναυσμα για την ταινία προέκυψε από τη φιλία του σκηνοθέτη με τον πρωταγωνιστή —γνωρίστηκαν στο γυμνάσιο και ο Rasmussen πάντα είχε την περιέργεια να ακούσει από τον Amin με ποιον ακριβώς τρόπο κατέληξε στη Δανία. Οι πιο πολλοί έχουμε έναν στενό φίλο που ξέρουμε ότι η ζωή του θα γινόταν υπέροχο θέμα για ταινία. Εδώ, ο Rasmussen γυρίζει στην πραγματικότητα αυτή την υποθετική ταινία και πρόκειται για ένα διαμάντι.

Η ταινία Fevgo (Φεύγω) είναι μια συμπαραγωγή Δανίας, Γαλλίας, Σουηδίας και Νορβηγίας. Η παραγωγή της ταινίας έγινε από τις εταιρείες Final Cut For Real και Sun Creature στη Δανία, σε συμπαραγωγή με τις Vivement Lundi, Most Film και Mer Film και σε συνεργασία με τις Left Handed Films και Vice Studios. Υπεύθυνη για τις πωλήσεις σε διεθνές επίπεδο είναι η Cinephil.

David Katz, Cineuropa